PAAZ - Psychiatrie om bij te lachen
15 maart 2026 • Henk Maurits • FILMRECENSIE
Voor een gezellig avondje uit denk je niet direct aan een film over een jonge vrouw met problemen op een psychiatrische afdeling. En toch is de film PAAZ zeker de moeite waard om naar toe te gaan. Om ervan te leren, na te denken over dood en zelfdoding, en er ook nog lol aan te beleven. Een lichtvoetig drama over een serieus onderwerp, dat begint met een ambivalente suïcidepoging en vervolgens op een speelse manier de mentale gevolgen daarvan overziet.
De ongekende ziel van ‘de Oosterling’
15 februari 2026 • Ruud Abma • BOEKBESPREKING
Augustus 1916. Chris Engelhard en zijn vrouw Amy vertrekken met hun baby Herman naar Nederlands-Indië op het stoomschip Rindjani. Engelhard had een jaar eerder in Utrecht zijn opleiding tot psychiater voltooid en verwachtte in Indië meer mogelijkheden te hebben om op te klimmen in het vak. Baby Herman is de vader van de auteur, die in dit boek ‘de kleine en de grote geschiedenis’ met elkaar verweeft: de lotgevallen van het jonge gezin tijdens hun verblijf op Java (1916-1925) en de koloniale verhoudingen waarbinnen de psychiatrie aldaar vorm kreeg.
Pleidooi voor een gezelschappelijke psychiatrie
28 januari 2026 • Doortje Kal • BOEKBESPREKING
Gert Schout heeft een boeiend boek geschreven: Mijn broeders hoeder levert fundamentele kritiek op de huidige psychiatrie en draait om de vraag of een andere psychiatrie denkbaar is. Schout meent van wel. Sterker nog, die andere psychiatrie is er deels al. Hij noemt haar ‘gezelschappelijke psychiatrie’. Maar deze staat volgens Schout onder grote druk en dreigt steeds opnieuw van het toneel te verdwijnen. Hoe zij eruitziet en hoe ze versterkt kan worden is onderwerp van zijn boek.
One Flew over The Cuckoo’s Nest
17 december 2025 • Henk Maurits • FILMRECENSIE
Sinds de jaren zestig klonk er fundamentele kritiek op psychiatrische inrichtingen waar een regime van dwang, straf en verwaarlozing heerste. Deze kritiek kwam van patiënten, familieleden en soms ook van psychiaters. Het grote publiek werd in 1975 wakker geschud door de film ‘One flew over the Cuckoo’s Nest’ die dit jaar opnieuw is uitgebracht. Onze filmrecensent Henk Maurits ging erheen en vond hem vijftig jaar na dato nog even indrukwekkend.
Nicolas Philibert toont psychiatrie van binnenuit
18 september 2025 • Henk Maurits • FILMRECENSIE
Tussen de Seine en het Bois de Vincennes in Parijs ligt het Hôpital Esquirol, een van de oudste psychiatrische instellingen van Frankrijk. Je hebt een drone nodig om de enorme omvang van het complex te overzien. Dat deed Nicolas Philibert in 2021. Hij koppelde zijn filmcamera aan een drone, om daarna vanuit de lucht in drie verschillende films, binnen te zweven in de kamers en de hoofden van patiënten en cliënten en die te laten vertellen over hun dagelijkse leven in de psychiatrie daar beneden.
Moorden om in de hemel te komen
24 april 2025 • Henk Maurits • FILMRECENSIE
Een moord plegen om in de hemel te komen. Voor zo’n bizarre misdaad moeten we terug naar de late middeleeuwen, toen religie, hel en verdoemenis, het volk nog in een ijzeren greep hield. De Oostenrijkse filmmakers Veronika Franz en Severin Fiala stapten terug in de tijd en doken in de geschiedenis van de vroege psychiatrie toen depressie nog melancholie heette. En zelfmoord nog als een doodzonde werd beschouwd, waarvoor geen absolutie, vergeving van zonden mogelijk was, zoals te zien in hun aangrijpende film “Des Teufels Bad”.
Bied het verhaal een gastvrij thuis
24 januari 2025 • Doortje Kal • FESTIVALVERSLAG
De Stichting Presentie pleit voor zorg en hulpverlening die uitgaat van aandacht, nabijheid en duurzame betrokkenheid. Op 24 september jl. vierde zij haar 20-jarig bestaan met een festival in de Prodentfabriek in Amersfoort. Verhalen stonden centraal tijdens dit festival, de verhalen van cliënten die tijd en aandacht nodig hebben om verteld te worden, maar ook het verhaal van de presentiebenadering zelf. Doortje Kal bezocht het festival en schreef voor Deviant deze impressie.
The Outrun: strijd tegen drank
9 december 2024 • Henk Maurits • FILMRECENSIE
Zelden zag ik een film waarin de strijd tegen de drank zo goed verbeeld wordt als in The Outrun. Dat komt omdat het scenario geschreven is door een vrouw die zelf door haar alcoholverslaving op de bodem van de put terecht kwam en die op haar dertigste alles kwijt was door de drank. Amy Liptrot schreef er aan de hand van haar dagboeken een autobiografische bestseller over en zag haar eigen destructieve verleden tot leven komen in de rol van Saoirse Ronan in de film The Outrun.
Als het geheugen steken laat vallen
13 augustus 2024 • Henk Maurits • FILMRECENSIE
Memory is een film over mensen met een haperend geheugen. We hebben er op zijn tijd allemaal wel eens last van, zeker als je ouder wordt. Ernstig is het als je rond je vijftigste al begint te dementeren, zoals Saul in de film Memory. Maar het geheugen kan je ook op een andere manier parten spelen: herinneringen die niet meer kloppen of die bewust worden verdrongen omdat ze te pijnlijk zijn. Dat is wat in Memory gebeurt: proberen te ontkomen aan de schaduwen uit het verleden.
Jongens in de problemen
2 juli 2024 • Henk Maurits • FILMRECENSIE
Jongeren met mentale problemen zitten in een verdomhoekje. Vaak is de thuissituatie geen veilige plek meer voor ze en in de jeugdpsychiatrie komt men geld en handen tekort om adequate hulp te bieden. Waar dat toe kan leiden is te zien in de documentaire Jongens zonder thuis, die eind juni op TV te zien was. Maar om te zien hoe het echt uit de hand kan lopen moeten we naar Skunk, een speelfilm van Koen Mortier, die aankomt als een mokerslag.